Powiązane artykuły
Jest rok 2100. Dzisiejsze dzieci z rodzin biznesowych stały się pradziadkami – liderami czwartej generacji swoich rodów. Świat wokół nich przeszedł rewolucyjne przemiany technologiczne, społeczne i ekologiczne, lecz one wciąż czuwają nad rodzinnym dziedzictwem. Firmy rodzinne, które przetrwały do tego czasu, nie przypominają już tradycyjnych przedsiębiorstw z początku XXI wieku. Ewoluowały one od zarządzania pojedynczym biznesem ku roli strategicznych inwestorów, przechodząc drogę od firm skupionych na jednej działalności, przez zdywersyfikowane portfele, aż po rodziny inwestorów zarządzające swoim kapitałem w wielu przedsięwzięciach.
Tylko nielicznym udaje się taka wielopokoleniowa ciągłość – dziś zaledwie 3% firm rodzinnych dociera do czwartej generacji – jednak te, którym się to udaje, budują swoją siłę na adaptacji, wspólnych wartościach i długofalowej wizji.
Program Future 2100 – trendy kształtujące przyszłość firm rodzinnych
Współczesne firmy rodzinne muszą mierzyć się z dynamicznymi zmianami otoczenia. Kilka kluczowych trendów już dziś rysuje kierunek, w jakim podążą te biznesy w ciągu najbliższych dekad:
- Rewolucja technologiczna i cyfryzacja: – Błyskawiczny rozwój AI, automatyzacji i cyfrowych modeli biznesowych zmienia reguły gry w każdej branży. Rodzinne firmy stoją przed koniecznością wdrażania innowacji i cyfryzacji, inaczej nie przetrwają – ostrzega prof. Peter May. Pokolenie prawnuków będzie wychowane w pełni cyfrowym świecie, więc naturalnie przekształci rodzinne biznesy w organizacje wykorzystujące najnowsze technologie do podejmowania decyzji, komunikacji i skalowania działalności.
- Zmiany społeczne i demograficzne: Upadek tradycyjnego modelu rodziny sprawia, że firmy rodzinne redefiniują pojęcie „rodziny biznesowej”. Więzy krwi nie są już jedynym spoiwem – coraz częściej liczy się poczucie wspólnej misji i kontynuacji marzeń przodków. Rozwody, ponowne małżeństwa i adopcje powodują, że struktura rodzin staje się bardziej złożona. Jednocześnie ludzie żyją dłużej, a seniorzy rodu pozostają aktywni znacznie dłużej niż kiedyś. W roku 2100 w jednej rodzinie biznesowej mogą współdziałać nawet cztery generacje naraz. Taka multigeneracyjność będzie wymagała nowych form zarządzania relacjami – formalnych konstytucji rodzinnych, rad rodzinnych i mechanizmów rozwiązywania konfliktów, aby utrzymać jedność w różnorodności.
Program Future 2100 – nowe pokolenie o globalnej perspektywie
Młodzi sukcesorzy już teraz wchodzą do firm rodzinnych jako świetnie wykształceni, obeznani ze światem liderzy. Pokolenie prawnuków za 70–80 lat będzie jeszcze bardziej kosmopolityczne. Urodzeni po 2000 r. liderzy są dynamiczni, wykształceni na doskonałych uczelniach, znają języki obce i poruszają się po świecie bez kompleksów.
Ta globalna świadomość sprawia, że rodzinne firmy przyszłości będą myśleć kategoriami międzynarodowych rynków i międzykulturowej współpracy. Łatwiej przyjdzie im ekspansja zagraniczna, tworzenie ponadnarodowych partnerstw rodzin biznesowych czy korzystanie z globalnej puli talentów.
Przeczytaj także: Future 2100 – kompetencje, wartości i duchowość lidrów czwartej generacji
Program Future 2100 – zrównoważony rozwój i odpowiedzialność społeczna
Kryzys klimatyczny i napięcia społeczne wywierają presję na firmy, by działać odpowiedzialnie. Wielopokoleniowe rodziny z natury myślą o przyszłości swoich dzieci i wnuków, dlatego są predysponowane, by brać pod uwagę długofalowe skutki swoich decyzji. Firmy rodzinne są wręcz idealnie pozycjonowane, by przewodzić we wdrażaniu etycznych i zrównoważonych praktyk – ich podejście do biznesu, kierowane troską o trwałe dziedzictwo (legacy), sprzyja przedkładaniu długoterminowego dobra nad krótkoterminowy zysk.
Wiele rodzin już teraz angażuje się w inicjatywy ESG i impact investing, finansując projekty służące społeczeństwu i środowisku. Do roku 2100 trend ten prawdopodobnie się pogłębi – firmy rodzinne staną się liderami zmian proekologicznych, ponieważ dbając o dobro przyszłych pokoleń, łatwiej przyjmują rolę gospodarzy zasobów Ziemi zamiast ich wyzyskiwaczy.
Program Future 2100 – zmiana paradygmatu zarządzania
Wraz z rozwojem firm rodzinnych na przestrzeni pokoleń, zmienia się styl ich zarządzania. Odchodzi się od modelu charyzmatycznego patriarchy na rzecz kolektywnego przywództwa rodzinnego. Era patriarchy w firmach rodzinnych już się skończyła – teraz sukces zależy od zaangażowania całej rodziny i wspólnego wypracowania strategii oraz konstytucji rodzinnej.
Oznacza to profesjonalizację ładu rodzinnego (family governance): jasno określone wartości, zasady sukcesji, role dla członków rodziny i menedżerów zewnętrznych. Firmy rodzinne przyszłości będą bardziej przypominać rodzinne fundusze inwestycyjne czy holdingi niż pojedyncze firmy – z zarządami i radami nadzorczymi złożonymi z profesjonalistów, gdzie rodzina wyznacza kierunek jako świadomy właściciel. Już dziś wiele zamożnych rodów zakłada tzw. family office do zarządzania majątkiem i inwestycjami, co jest zapowiedzią szerszego zjawiska. W roku 2100 standardem może być, że rodzina posiada zdywersyfikowany portfel spółek i projektów, który traktuje strategicznie, zapewniając kapitał i wizję, zamiast zajmować się codziennym zarządzaniem każdą z firm.
Program Future 2100 – sygnały przyszłości roli firm rodzinnych
Dzisiejsze realia biznesowe już dostarczają wskazówek, jaką rolę mogą odgrywać firmy rodzinne u schyłku XXI wieku. Firmy rodzinne pozostają siłą napędową gospodarki światowej, odpowiadając obecnie za około 70% globalnego PKB. Wiele z nich urosło od lokalnych biznesów do rozmiarów międzynarodowych korporacji, ale w odróżnieniu od rozproszonych akcjonariatem spółek giełdowych zachowały większą kontrolę właścicielską i niezależność w myśleniu długoterminowym Dzięki temu wielopokoleniowe firmy rodzinne są w stanie inicjować reformy biznesu i nadawać kierunek zmianom rynkowym, zamiast podążać wyłącznie za krótkoterminowym zyskiem wyznaczanym przez anonimowych akcjonariuszy
Już teraz obserwujemy, że gdy takie firmy łączą siły, mogą współtworzyć kolektywne dziedzictwo, współpracując nad rozwiązaniami służącymi ludzkości i przywracając etykę w centrum decyzji korporacyjnych. Przykładem są alianse przedsiębiorczych rodzin inwestujące wspólnie w czystą energię, edukację czy innowacje medyczne.
Tego typu myślenie kategoriami pokoleń i odpowiedzialności za ludzi sygnalizuje, że w 2100 roku rodzinne firmy będą strażnikami stabilności społeczno-gospodarczej. Ich przywiązanie do wartości – takich jak uczciwość, jakość, troska o pracowników – buduje kapitał zaufania, którego brakuje często globalnym korporacjom nastawionym wyłącznie na wyniki kwartalne.
Warto też zauważyć zmianę w postrzeganiu sukcesu rodzinnego biznesu. Coraz częściej mierzy się go nie tylko wielkością majątku, ale pozytywnym wpływem na otoczenie. Rodziny biznesowe angażują się w działalność filantropijną na niespotykaną wcześniej skalę, zakładając fundacje i finansując projekty społeczne. Tworzy to pomost między biznesem a społeczeństwem – i zapowiada przyszłą rolę firm rodzinnych jako budowniczych bardziej inkluzywnego, zrównoważonego świata. Jak ujął to jeden z ekspertów: sukces rodzinnej firmy w dużej mierze zależy od zachowania „delikatnej systemowej koherencji” między trzema rolami, jakie pełni rodzina: biuro rodzinne służy dobrostanowi rodziny, firma służy dobrobytowi społeczeństwa, a filantropia rodzinna – dobru ludzkości.
Rodzina zjednoczona wspólnym celem i korzyściami płynącymi z tych trzech sfer pozostaje silna i przekazuje swoje ideały dalej. Ten model „potrójnego wpływu” to wyraźny sygnał kierunku, w jakim zmierza przyszłość firm rodzinnych.
Program Future 2100 – zarządzanie majątkiem, relacjami i wpływem przez przyszłe pokolenia
W roku 2100 zarządzanie rodzinnym majątkiem i wpływami przypominać będzie prowadzenie złożonego ekosystemu, w którym przenikają się interesy biznesowe, rodzinne więzi i odpowiedzialność społeczna. Czwarte pokolenie liderów będzie korzystać z doświadczeń poprzedników, ale też wprowadzi nowe podejście do trzech najważniejszych obszarów:
- Majątek rodzinny stanie się kapitałem dla kolejnych przedsięwzięć, a rodzina – świadomym inwestorem. Zamiast emocjonalnego przywiązania wyłącznie do firmy-przodka, prawnuki traktują posiadany kapitał jako środek do realizacji większej misji. Dzięki profesjonalnym family office będą lokować środki w różnorodne branże, innowacyjne startupy, fundusze zielonych technologii czy projekty badawcze. Dywersyfikacja zapewni bezpieczeństwo finansowe i uniezależni rodzinę od losów jednej firmy czy branży. Transparentność i dywersyfikacja aktywów już dziś pomagają chronić rodzinny majątek, a w przyszłości staną się normą.
- Decyzje inwestycyjne podejmowane będą w oparciu o rodzinne strategie właścicielskie – dokumenty określające cele i kryteria inwestowania zgodne z wartościami rodu. Co ważne, horyzont planowania inwestycji rodzinnych sięgać będzie dziesięcioleci, a nawet stuleci, zamiast standardowych kilku lat. Taka długowzroczność to przewaga, którą rodziny mogą wykorzystać dla dobra swojego i świata.
Program Future 2100 – relacje rodzinne i przekaz wartości
Czwarte pokolenie będzie zarządzać nie tylko aktywami, ale i relacjami wewnątrz rodziny. Wielość gałęzi rodziny (cousins consortium, family dynasty) wymaga stałej pracy nad spójnością i zaangażowaniem wszystkich członków w wizję firmy. W 2100 roku rodzina biznesowa może być rozproszona po świecie, z różnymi kulturami i zainteresowaniami, ale trzymać ją będzie razem wspólna tożsamość i misja.
Regularne zjazdy rodzinne połączone z pracą nad strategią (family meetings, retreaty wartości) staną się rytuałem. Młodsze pokolenia od najmłodszych lat będą włączane w procesy podejmowania decyzji na miarę ich możliwości, by budować poczucie odpowiedzialności. Mentoring międzypokoleniowy odegra istotną rolę – seniorzy przekazują mądrość i historie rodzinne, a młodzi uczą starszych np. nowych technologii, co pogłębia wzajemny szacunek. Przyszłość należy do rodzin, które potrafią zbudować kulturę dialogu i współpracy ponad różnicami wieku. Dalszy sukces jest możliwy tylko, gdy „zbierzemy się razem jako rodzina i przedyskutujemy możliwe scenariusze działania”, tworząc wspólną strategię i konstytucję rodzinną. W praktyce oznacza to, że relacje rodzinne stają się kluczowym kapitałem, tak samo ważnym jak kapitał finansowy.
Program Future 2100 – wpływ na świat i społeczności
Majątkiem można zarządzać w oderwaniu od wartości, ale rodziny, które dotrwały do czwartej generacji, zazwyczaj czują silny imperatyw pozostawienia po sobie pozytywnego śladu. Dlatego przyszłe pokolenia będą intensywnie angażować się w działalność społeczną: od prowadzenia fundacji filantropijnych po aktywne wspieranie inicjatyw lokalnych i globalnych. Filantropia strategiczna stanie się przedłużeniem działalności biznesowej – rodziny będą inwestować w rozwiązywanie problemów, na których rozwiązaniu zależy im jako obywatelom świata (np. finansowanie badań nad lekami, wspieranie edukacji w biedniejszych regionach, projekty odbudowy środowiska).
Taka postawa stewarda (gospodarza) przejawia się już dziś u wielu bogatych rodzin, które pojmują swój majątek jako „wypożyczony” od przyszłych pokoleń i od społeczeństwa. W efekcie w 2100 roku rodzinne firmy mogą odgrywać rolę strażników dobra wspólnego, balansując cele finansowe z potrzebami ludzi i planety. Jak ujęło to Światowe Forum Ekonomiczne, rodziny przedsiębiorców starają się spajać trzy role – biznes służy społeczeństwu, biuro rodzinne dba o rodzinę, a działalność charytatywna o ludzkość – co tworzy wspólny cel jednoczący rodzinę
Taka wielowymiarowa definicja sukcesu sprawia, że czwarta generacja nie ograniczy się do bycia rentierami – staną się architektami zmian w swoich społecznościach.
Młodzież roku 2025 – pradziadków roku 2100 – czyli program Future 2100 – zapraszamy do kilkudniowego programu edukacyjno-warsztatowego, nastawionego na pierwsze kroki trzeciego pokolenia w nowych życiowych rolach – przyszłych współwłaścicieli w rodzinnym biznesie!
Szczegóły: Szczegóły: https://www.ibrpolska.pl/future-2100/ lub: Anna Włodarczyk, awlodarczyk@ibrpolska.pl
Cytując dane z artykułu, podaj źródło: Adrianna Lewandowska, Future 2100 – dzisiejsza młodzież z rodzin biznesowych jako architekci zmian w swoich społecznościach, Portal: FamilyBusiness Magazine 2026, https://familybusiness.ibrpolska.pl.
